4 Phương Pháp Lập Dự Chi Ngân Sách Marketing Hiệu Quả

Ngân sách marketing là gì?

Ngân sách marketing là khoản chi phí mà doanh nghiệp phân bổ dành riêng cho các hoạt động truyền thông và quảng bá nhằm tiếp cận , thuyết phục và giữ chân khách hàng mục tiêu (hay gọi tắt là ngân sách marketing). Đây là một phần không thể thiếu trong chiến lược tiếp thị tổng thể, đảm bảo các hoạt động quảng cáo, khuyến mãi, PR, marketing số, mạng xã hội, và các kênh khác được triển khai một cách hiệu quả và nhất quán.

Việc quản lý ngân sách truyền thông hợp lý giúp doanh nghiệp:

• Tối ưu hóa chi phí quảng bá
• Đạt được mục tiêu kinh doanh cụ thể (tăng doanh thu, tăng nhận diện thương hiệu…)
• Có kế hoạch sắp xếp dòng tiền của doanh nghiệp
• Giảm bớt các quy trình chi ngân sách khi triển khai -> tiết kiệm thời gian
• Giúp doanh nghiệp biết chính xác mình cần gì và làm gì
• Đo lường được hiệu quả đầu tư (ROI – Return on Investment)

Tại sao cần lập ngân sách cho truyền thông marketing?

Lập ngân sách không chỉ là vấn đề chi bao nhiêu tiền, mà còn là việc xác định chi cho cái gì, vào thời điểm nào, và cho ai.

Những lý do chính cần lập ngân sách cụ thể:

1. Chi tiêu hợp lý: Giúp doanh nghiệp tránh tình trạng lãng phí hoặc vượt quá khả năng tài chính.
2. Có kế hoạch về dòng tiền: ngân sách marketing hiện tại là một phần không thể thiếu trong mỗi doanh nghiệp, vì vậy tính toán được nó trước sẽ giúp doanh nghiệp chủ động sắp xếp dòng tiền.
3. Giảm các quy trình không cần thiết: khi đã có kế hoạch marketing nói chung và dự chi ngân sách marketing nói riêng sẽ giúp giảm đáng kể các quy trình như trình, duyệt, thống nhất, họp thống nhất, giải trình… 
4. Ưu tiên chiến lược: Xác định kênh hiệu quả, loại bỏ những hình thức không tạo giá trị.
5. Tăng tính kiểm soát: Dễ dàng theo dõi, so sánh và điều chỉnh khi cần thiết.
6. Tạo cam kết: Khi ngân sách đã phân bổ rõ ràng, các bộ phận liên quan (marketing, sales, agency…) sẽ có định hướng rõ ràng để phối hợp hiệu quả.

Các phương pháp lập ngân sách truyền thông marketing

Bằng các tài liệu nghiên cứu và thực tế triển khai marketing, NEYUL MARKETING tổng hợp các phương pháp thực tế nhất cho các doanh nghiệp Việt Nam như sau:

1. Phương pháp phần trăm doanh thu (% of Sales)

Lập ngân sách dựa trên một tỷ lệ cố định của doanh thu kỳ trước hoặc kỳ dự báo.

• Ưu điểm: Dễ thực hiện, phù hợp với doanh nghiệp nhỏ hoặc ít kinh nghiệm marketing.
• Nhược điểm: Không phản ánh mục tiêu truyền thông thực tế. Ví dụ: doanh thu thấp => ngân sách thấp => càng khó tăng trưởng.

Ví dụ: Một doanh nghiệp đặt 5% doanh thu ước tính làm ngân sách truyền thông marketing. Nếu doanh thu dự báo là 20 tỷ, ngân sách là 1 tỷ đồng.

2. Phương pháp ngang bằng cạnh tranh (Competitive Parity)

Ngân sách được thiết lập dựa trên mức chi tiêu của các đối thủ trong ngành.

• Ưu điểm: Giúp duy trì vị thế cạnh tranh, tránh bị “lép vế”.
• Nhược điểm: Thiếu tính cá nhân hóa, không xem xét mục tiêu nội tại hoặc năng lực riêng của doanh nghiệp.

Ví dụ: Nếu đối thủ chi 2 tỷ cho digital marketing, bạn cũng chi tương đương để không bị “lấn át”. Dĩ nhiên con số này cũng không mấy chính xác vì không có số liệu cụ thể từ đối thủ.

3. Phương pháp mục tiêu và nhiệm vụ (Objective and Task)

Xác định rõ các mục tiêu truyền thông (VD: tăng 30% nhận biết thương hiệu, đạt 5.000 khách hàng tiềm năng), sau đó liệt kê các hoạt động cần làm để đạt mục tiêu và tính chi phí từng phần.

• Ưu điểm: Hiệu quả, khoa học, tập trung vào mục tiêu kinh doanh cụ thể.
• Nhược điểm: Yêu cầu dữ liệu, kiến thức và kinh nghiệm để tính đúng chi phí.

Ví dụ: Muốn đạt 5.000 khách tiềm năng qua Google Ads, doanh nghiệp ước tính cần 250 triệu => ngân sách được xây dựng từ dưới lên (bottom-up).

4. Phương pháp theo khả năng chi trả (Affordable Method)

Doanh nghiệp chi ngân sách dựa trên số tiền còn lại sau các chi phí vận hành khác.

• Ưu điểm: Đơn giản, ít rủi ro tài chính.
• Nhược điểm: Truyền thông dễ bị “cắt giảm” nếu tình hình kinh doanh khó khăn, dẫn tới mất cơ hội cạnh tranh.

Phân bổ ngân sách truyền thông marketing hiệu quả

Lập ngân sách là bước đầu. Điều quan trọng tiếp theo là phân bổ ngân sách hợp lý để tối ưu hiệu quả chiến dịch.

1. Phân bổ theo kênh truyền thông

Bảng ví dụ tỷ lệ này có thể điều chỉnh tùy theo ngành hàng, giai đoạn chiến dịch và thị trường mục tiêu.

2. Phân bổ theo thời gian

• Giai đoạn khởi động: Tăng chi cho awareness (quảng cáo phủ rộng, influencer…)
• Giai đoạn giữa: Tập trung chuyển đổi (digital ads, email marketing, chatbot…)
• Giai đoạn cuối: Duy trì & remarketing (retargeting, ưu đãi cá nhân hoá)

3. Phân bổ theo đối tượng và khu vực thị trường

• Ưu tiên phân khúc khách hàng mang lại giá trị cao (VIP, trung thành…)
• Đầu tư vào các thị trường có sức mua tốt, nhu cầu cao, hoặc đang tăng trưởng

Cách đo lường hiệu quả ngân sách truyền thông (ROI)

Để biết ngân sách có “đáng đồng tiền”, doanh nghiệp cần đo lường:

• CPA (Cost per Action): Chi phí để có 1 hành động mục tiêu (đăng ký, mua hàng…)
• CPL (Cost per Lead): Chi phí cho 1 khách hàng tiềm năng
• CPM/CPC: Chi phí cho mỗi 1.000 lượt hiển thị/nhấp chuột
• ROAS (Return on Ad Spend): chi phí marketing/doanh thu

Thực tế mỗi doanh nghiệp sẽ có những đặc thù riêng, việc do lường hiệu quả sử dụng ngân sách marketing cần linh động, phù hợp và thực tế với mỗi doanh nghiệp. 

Kết luận: Ngân sách truyền thông là công cụ, không phải gánh nặng

Lập ngân sách và phân bổ đúng cách giúp doanh nghiệp tối ưu hiệu quả, giảm rủi ro, và nắm quyền kiểm soát chiến dịch. Dù bạn là startup hay tập đoàn lớn, việc tiếp cận ngân sách theo tư duy mục tiêu – nhiệm vụ luôn giúp đảm bảo chiến lược truyền thông đi đúng hướng và mang lại giá trị thực tế.